Ο Samuel Hahnemann ήταν Γερμανός ιατρός και χημικός, ιδρυτής της Ομοιοπαθητικής. Γεννήθηκε στις 10 Απριλίου 1755 στο Μάισεν της Σαξονίας και πέθανε στις 2 Ιουλίου 1843 στο Παρίσι. Σπούδασε ιατρική στη Λειψία και τη Βιέννη και πήρε το διδακτορικό του (M.D.) από το Πανεπιστήμιο του Έρλανγκεν το 1779.

Μετά τις σπουδές στην ιατρική, εγκαταστάθηκε στη Λειψία, όπου εργάστηκε ως ιατρός, χημικός και μεταφραστής ιατρικών έργων.

Στα τέλη του 18ου αιώνα ο Hahnemann απογοητεύτηκε από τις τότε κοινές πρακτικές, όπως οι αφαιμάξεις, τα ισχυρά καθαρτικά και η τοξικότητα των φαρμάκων. Σταμάτησε έτσι για ένα διάστημα την κλινική άσκηση και στράφηκε στη Χημεία και τη μετάφραση ιατρικών κειμένων. Ήταν πολύγλωσσος (γνώριζε Αγγλικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Ελληνικά, Λατινικά, Αραβικά και Εβραϊκά), ικανότητα που ήταν καθοριστική για την ανάπτυξη των ιδεών του.

Το 1790 ο Hahnemann ενώ μετέφραζε στα γερμανικά το Materia Medica του William Cullen, βρήκε την εξήγηση του συγγραφέα ότι ο φλοιός της κινχόνας (Cinchona officinalis), από τον οποίο προέρχεται η κινίνη, θεραπεύει την ελονοσία επειδή είναι πικρός και στυπτικός, δρώντας ως τονωτικό στο στομάχι.

Ο Hahnemann αμφισβήτησε αυτή την εξήγηση, επειδή άλλες πικρές ή στυπτικές ουσίες δεν θεραπεύουν την ελονοσία. Για να τη δοκιμάσει, πήρε ο ίδιος μικρές δόσεις κινχόνας για αρκετές ημέρες και κατέγραψε τα συμπτώματα που του προκάλεσε.

Σύμφωνα με την αφήγησή του, η κινχόνα του προκάλεσε συμπτώματα παρόμοια με εκείνα της ελονοσίας, όπως αδυναμία, τρόμο και διαταραχές στο στομάχι. Από αυτή την εμπειρία κατέληξε στην ιδέα ότι μια ουσία που προκαλεί συγκεκριμένα συμπτώματα σε υγιή άτομο μπορεί να θεραπεύει ασθένεια με παρόμοια συμπτώματα.

Ο Ιπποκράτης ή η ιπποκρατική παράδοση περιέχει πρώιμες αναφορές στην ιδέα των ομοίων. Στο κείμενο Περὶ τόπων τῶν κατ’ ἄνθρωπον (De locis in homine), που ανήκει στην ιπποκρατική συλλογή, αναφέρεται μεταξύ άλλων η αρχή των ομοίων.

Ο Hahnemann γνώριζε και επικαλέστηκε ιπποκρατικά κείμενα, αλλά η ομοιοπαθητική ως συστηματική θεραπευτική μέθοδος είναι δική του δημιουργία. Διατύπωσε την αρχή των ομοίων ως γενικό θεραπευτικό νόμο, την ενέταξε στο ερευνητικό σύστημα «ομοιοπαθητικών δοκιμών» (provings) σε υγιείς ανθρώπους και πρόσθεσε την αραίωση και την ανακίνηση («δυναμοποίηση»).

Αυτή η σύλληψη που αποδείχθηκε απο τη μακρόχρονη και συστηματική έρευνα που διεξήγαγε, οδήγησε αργότερα στη διατύπωση της αρχής των ομοίων, similia similibus curentur, που δημοσίευσε το 1796 στο περιοδικό του Hufeland. Γύρω στο 1801 άρχισε να πειραματίζεται με την αραίωση και την έντονη ανακίνηση των σκευασμάτων, τη διαδικασία που ονόμασε «δυναμοποίηση».

Η αραίωση των σκευασμάτων προέκυψε απο την ανάγκη να αποφευχθεί η τοξικότητα των ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό. Παρατήρησε οτι όσο πιο πολύ αραιώνεται το σκεύασμα, τόσο πιο δραστικό είναι. Ένα παράδοξο που ερεύνησε επίμονα, δοκιμάζοντας διαφορετικές αραιώσεις.

Το 1807 χρησιμοποίησε τον όρο «Ομοιοπαθητική» και το 1810 εξέδωσε το κύριο έργο του, Organon der rationellen Heilkunde («Όργανο της ορθολογικής θεραπευτικής»), όπου συστηματοποίησε τη θεωρία και την πρακτική της νέας μεθόδου.

Η Ομοιοπαθητική διαδόθηκε γρήγορα στην Ευρώπη στις αρχές του 19ου αιώνα. Ο Hahnemann δίδαξε και ασκούσε την Ομοιοπαθητική σε διάφορες γερμανικές πόλεις, ενώ αργότερα εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου συνέχισε την ιατρική του δραστηριότητα μέχρι τον θάνατό του το 1843.

Μέχρι το τέλος της ζωής του στα 87 έτη, αφιερώθηκε στην έρευνα. Έγραψε πολλά βιβλία φαρμακολογίας (Materia Medica Pura) και θεωρίας της Ομοιοπαθητικής (Organon of Medicine).

Ο Hahnemann θεωρείται ο ιδρυτής της Ομοιοπαθητικής και παραμένει κεντρική φιγούρα στην ιστορία των συμπληρωματικών θεραπειών.